poniedziałek, 14 wrzesień 2015 12:12

Żydowskie święta

14 września 2015 roku jest według kalendarza żydowskiego pierwszym dniem roku 5776. Dzień ten Żydzi obchodzą jako święto Rosz Haszana. W trakcie Rosz Haszana wszyscy udają się do synagogi. Nie wykonuje się codziennych prac. Jest to także Dzień Sądu stąd w trakcie trwania święta kilkakrotnie rozlega się dźwięk szofaru, czyli rogu baraniego. Dźwięk nawołuje do przebudzenia się i spojrzenia na swoje czyny. W trakcie święta spożywa się m. in. jabłka i chałę zanurzone w miodzie, głowę ryby, owcy lub innego zwierzęcia.

 

Między innymi o żydowskich świętach pisze rabin Aryeh Kaplan w wydanej przez Wydawnictwo Charaktery książce „Medytacja żydowska”. Książka do nabycia na www.sklep.charaktery.eu. Przeczytaj fragment.

Zgodnie z judaistycznym nauczaniem Tora zawiera 613 przykazań. Pomysł, że można przestrzegać w życiu 613 nakazów, wydaje się przytłaczający. W gruncie rzeczy trzeba być prawdziwym uczonym, żeby w ogóle znaleźć je wszystkie w tekście Tory. Istnieją jednakże różne opublikowane listy tych przykazań. Ich przestudiowanie pokazuje, że większość tyczy się jedynie bardzo specyficznych przypadków, szczególnych ludzi czy miejsc. Duża liczba nakazów odnosi się na przykład do nabożeństw w jerozolimskiej Świątyni, która już nie istnieje. Nawet w czasach, kiedy istniała, odpowiedzialność za znaczną część rytuałów ponosili wyłącznie kapłani,kohenowie. Inne przykazania związane są z rolnictwem czy prawem kryminalnym i nie odnoszą się na ogół do codziennej praktyki judaizmu.

Jeśli zatem przestudiujemy listę przykazań, uznamy, że praktyką judaizmu rządzi ich cztery czy pięć dziesiątków. Przykazania te definiują strukturę judaizmu, a ich przestrzeganie jest tym, co kwalifikuje człowieka jako praktykującego Żyda.

Oprócz przykazań znajdujących się w samej Torze, istnieją jeszcze liczne rytuały i zwyczaje, które stały się integralną częścią judaizmu. Niektóre z nich zostały wprowadzone do kanonu przez dawnych mędrców, którzy uważali, że naród żydowski potrzebuje dodatkowego duchowego wsparcia czy wzbogacenia. Dodatkowe przykazania miały ubogacać człowieka i pozwalały mu żyć pełnią życia duchowego – nawet jeśli przestrzeganie wszystkich nakazów nie było możliwe.

Tora zaleca na przykład, żeby wszystkie święta żydowskie obchodzono tylko przez jeden dzień. Później, kiedy pojawiły się trudności z dostosowaniem kalendarza, zarządzono, żeby poza Ziemią Świętą obchody trwały dwa dni. Z pozoru chodziło o to, że nie było jasności, na który dokładnie dzień przypada święto. Jednakże Zohar stwierdza, że poza Ziemią Świętą po prostu nie udawało się w ciągu jednego dnia dokonać w wymiarze duchowym tego wszystkiego, co powinno być zrealizowane przy świątecznej okazji. Dodano zatem drugi dzień obchodów, żeby można było zrobić dla rozwoju duchowego wiernych to wszystko, z czym wiązało się święto.

W znacznej mierze to samo dotyczy zwyczajów. Talmud stwierdza, że kiedy Żydzi przyjmują jakiś zwyczaj, robią to, kierując się inspiracją proroków. Hillel (I wiek p.n.e.), wypowiadając się w sprawie przyjmowania zwyczajów, zauważył: „Niech Izraelici idą własną drogą. Jeśli nie są prorokami, są przynajmniej uczniami proroków”. W słowach tych zawarta jest sugestia, że naród – w swej zbiorowości – jest w stanie odczuwać potrzeby duchowe i zaspokajać je. A zatem nawet zwyczaje mogą zawierać ważny ładunek energii duchowej.

Zarządzono także, by przed przystąpieniem do spełniania rozmaitych przykazań i rytuałów koniecznie wypowiadać błogosławieństwa. Jak wspominaliśmy już wcześniej, każde błogosławieństwo jest uznaniem Boskiej wszechobecności. Ponieważ jednak przykazania pochodzą od Boga, są ono także wyrazem Jego woli. Zgodnie z tym, co było już powiedziane, Bóg jest tożsamy ze Swoją wolą (przynajmniej na pewnym poziomie rozumienia), a zatem Bóg jest obecny w Swych przykazaniach. Kiedy ktoś postępuje zgodnie z pewnym rytuałem wymaganym przez nakaz, ma okazję wytworzyć niepowtarzalną więź z Bogiem.

Wszystkie błogosławieństwa wypowiadane w związku ze spełnianiem nakazów mają taki sam początek.
Baruch Ata, Adonai, Elohejnu Melech ha-Olam,
aszer kideszanu be-micwotaw, we-ciwanu…
„Błogosławiony jesteś Ty, Pan, Bóg nasz, Król świata, który
uświęcił nas Swymi przykazaniami i dał nam przykazanie…”

W błogosławieństwie oznajmiamy, że Bóg „uświęcił nas Swymi przykazaniami”. Uznajemy tym samym, że przykazania są Boskim sposobem uświęcania naszego życia i wyniesienia nas ponad doczesność. Rozumiemy, że przykazania są szczególnym środkiem, który Bóg ofiarował nam, byśmy mogli doświadczać Boskości. Kiedy dochowujemy jakiegoś rytuału, powinniśmy widzieć w nim wyraz naszego pragnienia, by być blisko Boga. I tu także dobrym przykładem może być miłość.

Wyobraźmy sobie, że jesteśmy zakochani. Nieustannie próbujemy robić rzeczy, które mogą sprawić przyjemność ukochanej osobie i przyciągnąć ją bliżej do nas. Jeśli ukochany czy ukochana o coś prosi, dostrzegamy w tej prośbie wyjątkową okazję, żeby dać wyraz naszej miłości. Nie ma większej przyjemności niż robić właśnie coś takiego: sam fakt, że spełniamy prośbę ukochanego człowieka, czyni z naszego działania akt miłości.
To samo dotyczy Bożych przykazań. Ich przestrzeganie nie jest działaniem, które podejmujemy sami z siebie, żeby wyrazić miłość do Boga. Postępujemy tak, bo Bóg nas prosił, byśmy w ten sposób dali wyraz swojej miłości do Niego. Jeśli przy spełnianiu przykazania ma się świadomość Boga, można doświadczyć wszechogarniającej miłości do Niego i Jego bliskości.

Co więcej, ponieważ chodzi tu o nakazy pochodzące od Boga, są one nierozłącznie związane z Jego wolą. Wyraz tej Boskiej woli jest w każdym calu tak samo realny, jak wola, poprzez którą Bóg stworzył wszechświat. A zatem przykazanie jest w każdym calu tak samo realne jak realny jest dowolny obiekt fizyczny. Jeśli się nad tym medytuje, w posłuszeństwie wobec przykazań można dostrzec coś realnego i namacalnego, wypełnionego Boskością.

Kiedy spełniamy jakiś nakaz, spróbujmy medytować nad faktem, że w tym nakazie zawarta jest Boża wola. W głębokim stanie medytacyjnym będziemy potrafili poczuć tę wolę w naszych działaniach, odczujemy też fakt, że Bóg i Jego wola są Jednością.

big Medytacja zydowska okladka

KSIĄŻKA DOSTĘPNA NA WWW.SKLEP.CHARAKTERY.EU

foto: Boris-B/shutterstock.com

Przeczytano 3729 razy
Więcej w tej kategorii: Świadomy pluralizm »